december 3

Weerstand & immuniteit tijdens de winter

In de wintermaanden heersen er meer virussen, dus des te belangrijker om onze weerstand en immuniteit op peil te houden en zeker nu COVID-19 ook nog eens rond waait. Hoe doe je dat? Wat is het immuunsysteem en hoe houden we dit op peil? Je leest het hieronder.

Wat is het immuunsysteem?

Ons immuunsysteem, ofwel afweersysteem, is het verdedigingsmechanisme tegen ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen. Niet alleen bacteriën en virussen maar ook schimmels en parasieten. Deze ziekteverwekkers noemen we ook wel pathogenen. De huid en slijmvliezen vormen hierbij de eerste barrière die deze ongewenste indringers van buitenaf buiten de deur houdt. Wanneer dit niet lukt en de ongewenste micro-organismen weten deze barrière te doorbreken, komt het immuunsysteem in actie.

We maken hierbij onderscheid tussen het aangeboren immuunsysteem, ofwel tweedelijnsverdediging, en het verworven immuunsysteem, de derdelijnsverdediging.
Het aangeboren immuunsysteem komt vaak als eerste in actie en als dit systeem het niet kan oplossen, dan wordt het verworven immuunsysteem aangesproken.

We kunnen drie soorten reacties van dit verworven immuunsysteem onderscheiden.

  • Humorale afweer
    Antistoffen, of beter gezegd immunoglobulinen, zijn specifiek gevormde proteïnen die worden geproduceerd door B-lymfocyten. Dit is een type leukocyt; witte bloedcel. De B-lymfocyten en antistoffen worden humorale afweer genoemd en is een initieel anti-inflammatoire reactie dat gestuurd wordt door het T-helpercel Th 2-systeem, dat werkzaam is tegen extracellulaire pathogenen.
  • Cellulaire afweer
    De T-lymfocyten geven een inflammatoire reactie die cytotoxisch is. Derhalve kan het reeds geïnfecteerde cellen doden en de verspreiding van pathogenen remmen. Het wordt gestuurd door het Th1/Th17-systeem en werkt tegen intracellulaire micro-organismen.
  • T-regulatiesysteem
    Het T-regulatiesysteem zorgt voor de balans tussen het Th1- en Th2-systeem.

Het is van belang dat het immuunsysteem goed werkt, want zonder kunnen we niet overleven. Helaas functioneert het immuunsysteem niet bij iedereen even goed, bijvoorbeeld bij mensen die onderliggende gezondheidsproblemen hebben zoals autoimmuunziekten. Ook naarmate men ouder wordt, functioneert het immuunsysteem minder goed.

Het immuunsysteem en infectie

We noemen de indringers en schadelijke cellen ook wel ‘antigeen’, dat een molecuul is dat een afweerreactie kan oproepen. Het lichaam heeft diverse mechanismen om schadelijke micro-organismen buiten de deur te houden. Deze mechanismen worden gebruikt wanneer er een virus, zoals het coronavirus, het lichaam proberen binnen te drinken. De micro-organismen worden vervolgens onschadelijk gemaakt door deze mechanismen.

Wanneer er bijvoorbeeld een virus het lichaam binnen wil dringen, komt het immuunsysteem in actie via het Th1-systeem. Door middel van T-lymfocyten wordt er een ontsteking gecreëerd. Hiermee worden de cellen van het virus gedood, waarbij gebruik gemaakt wordt van pro-inflammatoire cytokinen. Dit zijn de zogenaamde boodschapperstoffen van het immuunsysteem. Ze creëren een immuunreactie en zorgen voor een zogenaamd immunologisch geheugen, dat ervoor zorgt dat je lichaam het virus de volgende keer herkent. Daarom zeggen we vaak in het geval van het coronavirus dat natuurlijke immuniteit veel beter is dan vaccineren, aangezien je lichaam dan in staat is het virus zelf af te weren.

Een immuunreactie kan ook overmatig zijn en dat kan schade veroorzaken. Dit zien we soms gebeuren bij COVID-19, wanneer de ziekte ernstig verloopt. Het is van groot belang dat het immuunsysteem goed reageert wanneer een virus of bacterie ons lichaam binnendringt.

Supplementen voor de weerstand en het immuunsysteem

Vitamine C

Vitamine C is van belang voor een goede immuunreactie. Het beschermt namelijk tegen virale infecties en kan infecties zelfs voorkomen (Shakoor et al., 2021).

In het lichaam is van nature al vitamine C aanwezig, waarbij de hoeveelheid vitamine C opgeslagen leukocyten tot wel 300 maal hoger ligt dan in andere cellen. Vitamine C is overwegend wateroplosbaar en wordt moeizaam vastgehouden door het lichaam. Deze vitamine C voorraad wordt gebruikt bij een infectie, waardoor de hoeveelheid vitamine C snel daalt. Het lichaam heeft hierdoor minder anti-oxidanten en is dus minder goed in staat om virussen en infecties af te weren.

Bij een infectie, zoals een virus, worden bij de meeste mensen lagere vitamine C spiegels gevonden. Wanneer je dus te maken krijgt met een virus is het belangrijk om extra vitamine C te suppleren. Vaak adviseren we ook vitamine C preventief te nemen in de winter. Vaak krijgen we vragen over of je dan niet teveel vitamine C binnenkrijgt. Een te hoog vitamine C gehalte komt praktisch niet voor. Een meting in bloed is in de meeste gevallen nutteloos, enkele speciale (nier)aandoeningen uitgesloten, om overdosering te voorkomen. Bij onzekerheid over de opname, zeker bij maag-darm problemen kun je voor liposomale vitamine C kiezen. Of eventueel een combinatie preparaat van verschillende ascorbaten en ascorbylpalmitaat welke vetoplosbaar is.

Vitamine D

Ook vitamine D is een belangrijk nutriënt voor het immuunsysteem en moduleert het adaptieve immuunsysteem. Hiermee heeft vitamine D antibacteriële, anti-inflammatoire en antivirale eigenschappen (Sassi et al. 2018).

Vitamine D wordt aangemaakt in de huid wanneer je (voldoende) blootgesteld wordt aan zonlicht. Via de lever en de nieren wordt het omgezet in het actieve hormoon 1,25-hydroxyvitamine D (1,25(OH)2D). In de winter worden we echter minder blootgesteld aan de zon en maken we minder vitamine D aan. Daarom moeten we in de winter meer vitamine D suppleren om infecties en ontstekingen tegen te gaan. We streven hierbij naar een waarde van minstens 75 nmol/L. Een regelmatige Vitamine D status meting in serum wordt door ons aanbevolen.

Zink

Zink speelt ook een hele belangrijke rol bij infecties. Net als vitamine C en D heeft het anti-inflammatoire eigenschappen. Het is van belang voor de maturatie en differentiatie van T-cellen en voor de productie van IL-2 en IFN-gamma. Ook stimuleert zink macrofagen om IL-12 te produceren, dat NK-cellen en cytotoxische T-cellen activeert. Bij een zinktekort zien we dat het immuunsysteem minder goed werkt (Read et al., 2019). Zorg daarom dat je genoeg zink tot je neemt.

Wanneer je zink suppleert, adviseren we regelmatig bloedonderzoek te doen. Het niveau van zink in het bloed mag namelijk niet te hoog of te laag zijn, want beiden heeft een negatief effect op het immuunsysteem. Een “volbloed” mineraal analyse in heparinebloed is sterk aanbevolen.

Selenium

Selenium is een mineraal dat ook van belang is voor een goed werkend immuunsysteem. Een seleniumtekort kan namelijk een negatief effect hebben op het immuunsysteem. Ook ben je met een tekort aan selenium gevoeliger voor virale infecties. Het is niet alleen goed voor de werking van het immuunsysteem, maar het is ook goed om overactiviteit van het immuunsysteem te voorkomen. Selenium kun je bijvoorbeeld verhogen met het eten van paranoten. Let op, niet te veel, want een te hoog seleniumgehalte is namelijk ook niet gezond. Ook hierbij adviseren we – net als voor zink – een “volbloed” mineraal analyse in heparinebloed.

Kortom, suppleer in ieder geval vitamine C, vitamine D, zink en selenium om de winter goed door te komen. Hiermee bouw je een goede weerstand op en is jouw immuunsysteem in staat om virussen en infecties tegen te gaan. Van het merk Lipolife hebben we een liposomale vorm van vitamine C en vitamine D. We zien de praktijk dat wanneer men liposomale supplementen tot zich neemt, de waarden in het bloed veel sneller stijgen en ook langer in het bloed beschikbaar blijven.

Referenties

Shakoor H., Feehan J., Al Dhaheri, A.S., Ali, H.I., Platat, C., Ismail, L.C., et al. (2021). Immune-boosting role of vitamins D, C, E, zinc, selenium and omega-3 fatty acids: Could they help against COVID-19? Maturitas, 1-9.

Sassi, F., Tamone, C., D’Amelio, P. (2018). Vitamin D: Nutrient, Hormone, and Immunomodulator. Nutrients, 10(11)

Read, S.A., Obeid, S., Ahlenstiel, C., Ahlenstiel, G. (2019). The role of Zinc in Antiviral Immunity. Advanced Nutrition, 10(4), 696-710.

 


Tags


You may also like

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Get in touch

Name*
Email*
Message
0 of 350